De volksgemeenschap volgens Karel Dubois (AKVS & KSA)

Welke zijn de kenmerken van een volksgemeenschap?

1. Ze vormt altijd een gesloten eenheid. Hoe zuiverder ze is, des temeer zal ze in zich zelf gesloten en verbonden zijn, en van de andere afgescheiden.
2. Ontvouwt zich, meer dan de familie, over de tijden. In elke volksgemeenschap die nu bestaat vinden we de lichamelijke en geestelijke restanten van een ganse vroegere traditie en tevens het zaad van een heel eigen toekomst. Als een volksgemeenschap zich losscheurt van haar verleden, ontaardt ze. We moeten dus ons volk bewust maken van de grote feiten uit het verleden.
3. Tussen de leden dan die gemeenschap bestaat er eenzelfde band (t.t.z. de liefde tot de volksgemeenschap) dat de leden bewust zijn dat ze een gemeenschappelijk belang hebben, stoffelijk en geestelijke (cultuur) dat moet bewaard en verdedigd worden.
4. Een volksgemeenschap heeft altijd een patrimonium van hogere geestelijke waarden, die we kunnen noemen  beschavingsproducten van een volk. Vandaar onze plicht: voortbouwen aan die algemene schat en hem verder en verder ontwikkelen. De taal is het opperste kenmerk van die waarden.
5. De volksgemeenschap heeft een vaste bestendigheid. Als we zeggen bestendigheid dan is dit veel meer dan het tweede kenmerk, het is iets dat vast is. Er moet dus een princiep van bestendigheid zijn, dat neerkomt op het weerstandsvermogen en op het assimilatievermogen.
   • Het weerstandsvermogen. Het heeft een negatieve rol: het bevrijdt van de ontbindende invloeden [...] Het is geweldig sterk, zelfs sterker dan bij het individu. Over het algemeen werkt dit weerstandsvermogen onbewust, zelfs als de overgrote meerderheid van de gemeenschap hun nationaal bewustzijn verloren hebben, dan is dit volk weliswaarziek, maar nog niet dood. [...] Staat er dan een sterke leider op, dan is dit voldoende om een heropleving te doen ontstaan, die bij de ene volkeren traag, bij de andere sneller geschiedt.
   • Het assimilatievermogen. Dat is het positief beginsel van bestendigheid. Daardoor worden de vreemde elementen opgenomen, maar bewerkt tot eigen bestanddelen. Dat laatste kunnen enkel de sterke volksgemeenschappen. Enkele voorbeelden van vreemde invloeden in onze volksstam:
     • Spaanse invloeden: zwart haar, bronzen tint, licht ontvlambaar.
     • Oostenrijkse invloeden: het Romantisme.
     • Franse invloeden.
6. De ruimtelijke samenhorigheid. Dat is echter geen noodzakelijk kenmerk. Een uitzondering staat vast: de Joodse volksgemeenschap. De ruimtelijke samenhorigheid is echter een grondvoorwaarde van sterk gemeenschappelijk leven; er ontstaat dan een veel grotere wisselwerking van natuur op volk en vice versa. Het volk ageert op de natuur, maar de natuur ageert ook op het volk. (Bergbewoners zijn breed van inzicht en zuiver, de Ieren zijn melancholisch; de Vlamingen worden in hun kunst, en letterkunde, sterk beïnvloed door de zee, de Schelde, de bomen).

Deze tekst komt uit een lezing die Karel Dubois, gouwproost van de KSA, gaf op de studiedagen van het KSA in West-Vlaanderen die plaatsvonden in begin augustus 1935. In deze lezing sprak hij lovend over het solidarisme, verwierp hij kapitalisme en communisme, maar verwierp hij ook het vormen van staten volgens volksnationale grenzen. Dit laatste omdat dit in zou gaan tegen de wil van de Kerk en dat dit enkel anarchie zou brengen in de wereldorde die God zou hebben gewild.

Mijn bron hiervoor is het 12de Jaarboek van het Studiecentrum Joris Van Severen dat ik vandaag in mijn bezit heb gekregen. Met mijn felicitaties aan de opstellers (waaronder de stichtend praeses van de NSV!), voor de zoveelste keer op rij wordt een uitstekend werk afgeleverd over Joris Van Severen en het Verdinaso!

“Joris Van Severen” - Blanka Gijselen

Geschreven door Blanka Gijselen (1909-1959)

Gebeiteld rijst uw beeld aan d’einder van den tijd:
het vaal gelaat met vuurdoorlaaide ogen,
de lippen die geklemd de felle woorden wogen,
het lijf met iedre spier gespannen in den strijd…

Onwrikbaar Leider en volmaakt Soldaat,
van elke kleinheid vrij, hoog boven smaad verheven,
in’t dwingen van uw drift onfeilbaar voortgedreven
naar den volwaardigen dood als laatste levensdaad…

Want voor gij, recht en streng in’t moordend kogelen vielt
ervoer uw zienersblik het breken onzer boeien…
bewust dat over ons uw voedend bloed moest vloeien
is met een zegekreet uw trotse mond ontzield…

En toch…hoe bijt het heimwee in ons naar uw aanwezigheid…
niet slechts in’t schrijnend spijt van al uw militanten,
in iedren dapperen stap die w’ aan uw banen planten,
in iedren geest die weegt de waarden van den strijd.

Beheers daarom dit volk dat groeit uit bloed en rouw
als stem der klare taal, als nauwgezet geweten
als harnas van kracht, als eendracht aller veten,
als onbeloonden dienst en onverkochte trouw…

Zo blijft Gij Leider, ons weleer door God verkoren,
te groot voor’t kleine land waarin gij werd geboren.

De solidaristische leer

“Onze leer is een synthese van de politieke en sociale leer der pauselijke encyclieken, en voornamelijk van Quadragesimo Anno, en bijgevolg van het echte, gezonde, organische syndicalisme aan de ene kant, en van een gezond, antimarxistisch, realistisch en zakelijk opbouwend socialisme aan de andere kant.”

Joris Van Severen
Op de Verdinaso-landdag van 1937, in het Sportpaleis te Antwerpen

“Het spreekt vanzelf, wij hebben het ten overvloede herhaald, dat het volk er niet is voor de staat, maar dat de staat er is voor het volk, om het volk te dienen en te leiden, dienend te leiden, ten einde aan al de volksgenoten, aan al de personen die het volk uitmaken, de gelegenheid en de middelen te geven die zij nodig hebben om hun wezen en al hun gaven tot een maximale gaafheid te ontwikkelen. Wij zijn vijanden van de totalitaire staat, want wij zijn de gezworen vijanden van alle staatsabsolutisme.”

Joris Van Severen
Uit de rede op de landdag van de Dinaso-studenten te Gent op 19 april 1936

“La patrie n’est pas Dieu: il y a des gens qui finissent par vous dégouter des choses les plus sacrées”

Joris Van Severen
Verschenen in een tekst van 30 april 1938 waarin hij uithaalt naar het fascisme

“Wij zeggen niet ‘die Nation ist alles und wir sind nichts’. Neen. Wij beschouwen de natie en de staat als middelen in dienst van de mens.”

Joris Van Severen
In een tekst tegen het nationaal-socialisme

“Wij houden niet van een of andere nabootsing van het buitenland, omdat wji, in de diepe grond van ons gemoed, van ons hart, van ons verstand, te goed weten dat wij een eigen en zelfstandig volk zijn en omdat wij die eigenheid en die zelfstandigheid met een hartstochtelijke jaloersheid willen behouden en handhaven (…) Geen Duitse orde, geen Italiaanse orde, geen Engelse en geen Franse orde, neen, de Dietse orde, een orde aangepast aan ons wezen en aan deze tijd. Het is een volstrekt onloochenbaar feit dat voor eolk volk of elke etnische gemeenschap die aanpassing anders zal zijn, dat zij aan de aard van elk volk, aan de levensgeplogenheden van elk volk moet beantwoorden.”

Joris Van Severen
Van Severen, J., De Vlaamsche Beweging, België en de Gebondenheid der Nederlanden, 1938, p.7